Ervaringsdeskundige Koert Hommel over hoe hij pijn minder centraal maakte in zijn leven

Koert Hommel: “Dat is een verhaal dat teruggaat naar mijn studententijd in Breda. Ik was superblij dat ik toerisme mocht studeren, want dat wilde ik al lang. Ik had het in mijn eerste jaar goed naar mijn zin, maar plots kreeg ik een ontzettend gekke en felle pijn. Die kon ik helemaal niet plaatsen. Het had een enorme impact op mijn leven. Ik lag veel in bed en kon bijna niet meer lopen.”

“In het ziekenhuis werd een scan gemaakt en bleek ik een hernia te hebben. Ik had uitstralende zenuwpijn vanuit mijn onderrug naar de hele linkeronderkant van mijn lichaam, tot in mijn tenen. Destijds moest je nog drie weken op bed gaan liggen om te kijken of het vanzelf zou verdwijnen. Dat hielp niet en ik werd geopereerd. Na die operatie was de pijn ineens weg. Het probleem was opgelost en ik kon weer verder.”

“Daarna is alles zo’n vijftien jaar goed gegaan. Ik reisde veel en deed van alles. Ik moest mijn rug wel onderhouden bij een fysiotherapeut en een chiropractor, maar na een behandeling kon ik altijd weer een paar maanden verder. Toch was ik voorzichtiger geworden met het echt belasten van mijn onderrug. Bij onverwachte bewegingen of zware dingen tillen, ging ik er af en toe door. Maar ik functioneerde wel.”

“Dat veranderde in 2012. Ik was inmiddels vader van twee kinderen en onze derde was op komst. Het was een mooie, maar drukke periode in het gezin. En toen, van de ene dag op de andere, flitste diezelfde pijn weer door mijn lijf. Weer vanuit mijn onderrug en weer te voelen in de hele linkeronderkant. Het is gek hoe je brein werkt op zo’n momenten, maar ik herkende meteen die pijn van destijds.

‘Simpel,’ dacht ik, ‘er zal wel weer een hernia zitten. Kom maar op met die operatie. Want dat heeft de eerste keer ook goed gewerkt.’ Ik had een leuke drukke baan, ik had een leuk druk gezin. Ik had helemaal geen tijd om pijn te hebben. Uit een ziekenhuisscan bleek inderdaad dat het om een hernia ging. Maar omdat die én op hetzelfde niveau als eerder zat én niet heel groot leek, twijfelden de artsen in Breda of een nieuwe operatie wel een goed idee was.”

“Ik kwam in contact met een chirurg in Turnhout die voortvarender was. Toen ik bij hem op consultatie kwam zei hij: ‘Jezus, wat moet jij een enorme pijn hebben! Want ik zie echt een heel duidelijke hernia. Daar kan ik je van afhelpen door je opnieuw te opereren.’ Dat was natuurlijk wat ik wilde horen. Ik werd wakker na de operatie en de pijn was weer weg. Dus ik dacht: ‘Zie je nou wel? Probleem opgelost.’ Na zo’n vier maanden kwam de pijn helaas snoeihard terug. Sindsdien is ze nooit meer weggegaan.”

“Na die tijd volgde een slopende zoektocht. Want als dit niet meer werkte, wat dan wel? Ik heb van alles geprobeerd, van nieuwe operaties en verschillende soorten pijnzorg, tot veel medicatiegebruik en volledig mentale behandelingen. Je kunt het zo gek niet bedenken, of ik heb getest of het me van mijn pijn afhielp. Het heeft heel wat gekost, maar ik vond nooit de ultieme oplossing. Er bleek dus geen quick fix te bestaan voor mijn type pijnklachten.”

“Pas de laatste jaren ben ik anders gaan kijken naar de impact van pijn op mijn leven. Als er geen oplossing is, dan moet ik toch een manier vinden om ermee om te gaan. Anders is het gewoon niet houdbaar. Met de hulp van de mensen om mij heen en voortschrijdend inzicht over hoe pijn werkt, is pijn minder centraal geworden in mijn leven. Dat lukt inmiddels best wel goed – zij het met wat ups en downs.”

“Dat zijn verschillende dingen. Ik ben onder meer een blog begonnen over mijn ‘Schijf van 5’. Die vijf elementen zijn een soort centrale zaken die mij helpen leren leven met pijn.

Dingen samen doen is bijvoorbeeld heel belangrijk, want leven met pijn kan erg eenzaam voelen en je wereld wordt steeds kleiner. Die wereld vergroten en weer contact met anderen zoeken, dat werkte bij mij goed. Maar ook zorgen voor genoeg rust, op tijd gas terugnemen en de dag goed doseren helpen. Bewegen en goed zorgen voor je lijf is nog zoiets.

Ook zinvolle dingen doen heeft een grote impact. Er was een tijd dat ik bijna niets meer deed en ook nergens meer aan bijdroeg. Inmiddels draag ik gelukkig wel weer op een hele hoop terreinen bij, en dat doet me goed.

Het laatste element is afleiding, ervoor zorgen dat je genoeg andere dingen te doen hebt. Voor mij werkt muziek heel goed. Ik speel toetsen in meerdere bands. Als ik op een podium sta, zit ik in een heel andere wereld. Een wereld waarin pijn even minder ruimte heeft.”

“Voor mij betekent zingeving dingen doen waarvan ik weet dat ze voor mij belangrijk en waardevol zijn.

In 2016 zei een neurochirurg tegen me: ‘Meneer Hommel, ga nu maar leuke dingen doen.’ Het was een soort eindgesprek, want op dat moment kon hij niet veel meer betekenen voor mij. Mijn vriendin en ik zaten samen in die behandelkamer en keken elkaar een beetje glazig aan. Zo van: ‘Hè? Wat bedoelt ie nou? Mijn leven is helemaal niet leuk op dit moment. Hoe kan ik in godsnaam met al deze pijn leuke dingen gaan doen?’ Ik vond dat toen heel moeilijk.”

“Intussen begrijp ik beter wat hij toen bedoelde. Ik ben daarna dingen beginnen doen die ik leuk vind. Het werd een onderdeel van mijn zoektocht naar verandering. Ik ben bijvoorbeeld meer muziek gaan maken. Ik ben ondanks de pijn toch op vakantie blijven gaan, ook met mijn gezin. Dat was niet altijd makkelijk, maar dat zorgde wel voor verbinding en voor afleiding. Ik ben ook op zoek gegaan naar wat ik kan doen met de beperkingen die ik heb. Zo ben ik bij Stichting Muziekids terechtgekomen. Zij maken muziek met zieke kinderen en jongeren in ziekenhuizen. Voor mij is dat zingevend.”

“Zo was er een ontmoeting met een meisje in het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie. Dat is een ziekenhuis dat zich richt op jongeren met kanker. Ze hebben er een muziekstudio gebouwd, waar de patiënten muziek kunnen maken. Ik zie dat meisje nog zo voor me, met haar kale hoofdje en overal infusen en slangetjes. Ze was superenthousiast over gewoon een half uur muziek maken. Haar ouders keken vanop een afstand toe en waren erg ontroerd. Want ze zagen even een heel ander kind temidden van alle ellende waarmee ze te maken hadden. Hoe mooi is het dat je via muziek op zo’n moment een verschil kan maken, al is het maar heel klein? Dat is me altijd bijgebleven.”

‘Veerkracht is mee bewegen met wat je voelt. Leren omgaan met pijn in je leven is geen rechte lijn. Het is een weg met ups en downs. Mijn pijn is af en toe nog steeds heel scherp aanwezig, maar ik leerde rustiger omgaan met die pijnpieken. Ik weet dat er na een pijnpiek ook weer een dal komt, waarin de pijn minder aanwezig is. Als je middenin de pijn zit, is het niet makkelijk, maar je kan jezelf toch dwingen om stappen te zetten.

Ik kon bijvoorbeeld op een gegeven moment nog maar heel slecht lopen. Een rondje rondom ons huis was soms al te veel. Ik ging die beweging uit de weg, maar met behulp van pijnrevalidatie en fysio-ondersteuning heb ik geleerd om het stapsgewijs weer op te bouwen. Zo ontdekte ik dat ik ook met pijn nog steeds best wel wat kan qua beweging. Met vallen en opstaan ging ik van 50 meter naar 100 en dan 200 meter. Tot ik vorig jaar 10 kilometer kon hardlopen op de Bredase Singelloop. Dat is voor mij ook veerkracht.’

“Dat zijn er veel! Ik werk aan een boek ‘Pijn zonder Pillen’, over leven met pijn en over opiaten. Het manuscript ligt inmiddels klaar. Ik ben nu aan het onderzoeken wie het zou willen en kunnen uitgeven. Vorig jaar heb ik meegeschreven aan het boek Pijn en Verslaving (Hogrefe, 2025). Het is superleuk om zo’n boek in handen te hebben. Zo komt de schrijversdroom uit die ik als kind al had.”

“Ook vind ik optreden als muzikant superleuk, of dat nu voor 50 of voor 300 mensen is. Ik droom ervan om met mijn toetsen op een enorm podium te staan voor een grasvlakte vol mensen. Met ons bandje spelen voor tienduizenden mensen is de ultieme droom. Dat lijkt me enorm gaaf om mee te maken.”

“Daarnaast werk ik al een tijdje aan Pijnstad.nl, een online platform over pijn. Dat zijn we met een aantal pijnpatiënten zelf aan het opstarten omdat zoiets nog niet bestond. Inmiddels werken we daar al vijf jaar aan. Het gaat traag maar gestaag. Er zijn intussen ook veel pijnprofessionals aangehaakt die meelezen, meekijken en het platform mee ontwikkelen.”

“Voor mensen met pijn is het moeilijk om grip te krijgen op wat ze voelen en hoe ze daarmee in hun dagelijkse leven moeten omgaan. Dat is iets heel anders dan bij de arts in de spreekkamer zitten, want je komt thuis en je hebt nog altijd pijn. Ik denk dat ons platform mensen kan helpen in hun zoektocht. Ik zou het leuk vinden als de Pijnstad zoals we die nu voor ogen hebben, straks ook effectief gebouwd wordt. Daar zitten we nu middenin, dus dat is ook wel een droom.”

“Perspectief en hoop zijn ontzettend belangrijk. Dat is soms moeilijk, want pijn is complex en heeft een enorme impact. Maar het is wel degelijk mogelijk om die pijn weer minder centraal in je leven te maken. Dat is zoeken en hard werken. Het is een hobbelige weg, maar het is zeker mogelijk. Door op andere manieren naar je pijn te kijken en door in te zoomen op de ‘Schijf van 5’ in je eigen leven en hoe jij die invult. Door de zoektocht naar de ultieme oplossing of de quick fixes los te laten. En door heel voorzichtig en terughoudend te zijn met het gebruik van sterke pijnstillers. Die zijn immers enorm verslavend en uiteindelijk pijnversterkend.”

“Als je al die elementen aanpakt, dan is het echt mogelijk om je leven gewoon weer leuk te maken. Die hoop vind ik heel belangrijk, want ik heb ook jaren gehad waarin hoop ver te zoeken was. Ik merk dat ook bij andere mensen met pijn. Pijn is complex, zeker aanhoudende pijn. De oplossing voor pijn is ook complex. Maar er is altijd ruimte voor perspectief en hoop.”