Pijn

PijnWijzer Kennispunt: een nieuw platform over pijn en wat je eraan kan doen

Er is vaak nog te weinig kennis over pijn, stelden wetenschappers van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) vast. Zowel bij hulpverleners als bij het grote publiek zien ze misvattingen en vooroordelen over hoe pijn werkt en wat je eraan kan doen. Om die reden besloten ze een online platform te ontwikkelen dat wetenschappelijke inzichten over pijn vertaalt naar praktische tools en toegankelijke informatie: PijnWijzer Kennispunt. Bezielers prof. dr. Eva Huysmans en dr. Céline Labie vertellen meer.

Tekst: Margot Cassiers & Foto: VUB - PijnWijzer, 18 november 2026
Dr. Céline Labie (links) en prof. dr. Eva Huysmans (rechts). Ze vormen samen de drijvende kracht achter PijnWijzer Kennispunt, een initiatief dat wetenschappelijk onderbouwde kennis over pijn toegankelijk maakt voor het brede publiek en zorgprofessionals.

 

 

De PijnWijzer-website brengt informatie van verschillende bronnen en stemmen samen, legt Huysmans uit aan het begin van ons gesprek. “PijnWijzer wordt ontwikkeld in samenwerking met verschillende onderzoekers en zorgverleners die rond pijn werken, onder wie artsen van verschillende disciplines, maar ook een epidemioloog en een socioloog.” Ook organisaties, zowel van patiënten als hulpverleners, ondersteunen het initiatief. Huysmans en Labie, die beiden een achtergrond hebben in de kinesitherapie, coördineren dat netwerk en verzorgen de dagelijkse werking van het platform. Ze leggen uit wat dat precies inhoudt.

PijnWijzer: meer dan een online kennisplatform

Wat is PijnWijzer Kennispunt?

Huysmans: “Met PijnWijzer Kennispunt willen we een kennisplatform creëren voor een breed publiek: zowel voor de algemene bevolking als voor patiënten en hun mantelzorgers of mensen in hun omgeving. Op dat platform kunnen ze betrouwbare informatie terugvinden over pijn, hoe de levensstijl daarop inwerkt en hoe je met pijnklachten kan omgaan. Een deel van de website is specifiek gericht op zorgverleners. Zij kunnen daar allerhande tools terugvinden voor in hun klinische praktijk, waaronder educatiemateriaal dat ze aan patiënten kunnen meegeven.”

“PijnWijzer gaat breder dan enkel het kennisplatform dat op de website staat. Via sociale media wordt kennis op een meer behapbare manier gedeeld. Op Wereld Artrose Dag geven we daar bijvoorbeeld speciale aandacht aan. Daarnaast willen we met PijnWijzer zelf acties organiseren en ook aanwezig zijn op evenementen. Zo nam PijnWijzer bijvoorbeeld tijdens het weekend van 14-15 november voor het tweede jaar op rij deel aan de Dag van de Wetenschap in Brussel (zie foto). We willen geen passief kennisplatform zijn, maar onze kennis over pijn actief naar buiten brengen.”

Labie: “Het grootste doel daarbij is om op verschillende manieren en zo breed mogelijk een impact te hebben op ons doelpubliek. We willen hen bijstaan in het leren omgaan met aanhoudende pijnklachten en ze mee helpen voorkomen.”

Tijdens het weekend van 14-15 november jl. nam PijnWijzer voor het tweede jaar op rij deel aan de Dag van de Wetenschap in Brussel.

Misverstanden over aanhoudende pijn

Waarom besloten jullie om PijnWijzer Kennispunt op te richten?

Huysmans: “We zijn wetenschappers en sommigen van ons zijn ook deeltijds actief als clinici. We merken vaak, wanneer we bijvoorbeeld opleidingen geven, dat er nog te weinig kennis is rond pijn. Niet alleen bij gewone mensen, maar ook bij zorgverleners. We horen dan dat er wel informatie is, maar dat ze verstrooid is, niet altijd betrouwbaar of te wetenschappelijk. En bij zorgverleners blijkt het soms nog moeilijk om de kennis uit opleidingen in de praktijk toe te passen.”

 

Labie: “Om die reden wilden we een platform ontwikkelen dat gebaseerd is op wetenschappelijke inzichten, maar dat tools aanbiedt waarmee ze echt aan de slag kunnen gaan. Door vragen te stellen en betrouwbare kennis te verwerven, kunnen patiënten beter voorbereid zijn op hun behandelingstraject. PijnWijzer wil hen helpen meer regie te nemen over hun zorg, met vragen als: ‘waar wil ik naartoe?’, ‘wat vind ik belangrijk?’, en ‘welke vragen wil ik bespreken met mijn zorgverlener?’”.

 

Hebben jullie ervaringen gehad in de praktijk waarbij jullie de noodzaak voelden om een kennisplatform te creëren?

 

Huysmans: “Zeker. Ik hoor vaak van patiënten dat ze op sociale media, bijvoorbeeld in Facebook-groepen voor patiënten met een bepaalde diagnose zoals fibromyalgie, iets gehoord hebben over nieuwe therapie-ideeën. Meer dan eens moet ik dan tijdens een therapiesessie terugkoppelen naar educatie die we al in een eerdere sessie hadden besproken, maar waaraan ze zijn gaan twijfelen door onbetrouwbare informatie. Op PijnWijzer staat heel wat info die ik zelf ook wil gebruiken in de praktijk, als tool om mensen naar door te verwijzen en om bepaalde misvattingen te weerleggen. Ik hoop dat een toegankelijk platform als PijnWijzer meer correcte informatie tot bij de mensen geraakt en mogelijk ook een tegenwicht kan bieden tegen de mythes die de ronde doen over aanhoudende pijn.”

 

“Een ander aspect is dat mensen met aanhoudende pijn vaak kampen met concentratieproblemen. Dat maakt het moeilijk om tijdens een educatiesessie over pijn adviezen goed op te slaan en te onthouden. Geschreven informatie helpt daarbij, zeker in onze digitale maatschappij. Op de PijnWijzer-website kunnen we bovendien veel uitgebreidere info aanbieden waarnaar we mensen gericht kunnen doorverwijzen. De combinatie van praktijkeducatie en het beschikbaar zijn van geschreven informatie die regelmatig geüpdatet kan worden, is een grote kracht in de klinische praktijk.”

 

“Daarnaast hebben ook de foute verhalen en percepties die we over pijn horen in onze persoonlijke omgeving ons mee geïnspireerd om dit op poten te zetten. We horen van patiënten zelf dat er nog altijd een soort van stigma heerst rond aanhoudende pijn. Betrouwbare informatie kan bijdragen tot het verminderen van dat stigma omdat het misverstanden rechtzet.”

 

Labie: “PijnWijzer biedt patiënten een tool om aan hun naasten beter uit te leggen wat er aan de hand is. Het is immers niet altijd eenvoudig voor hen om daar zelf woorden op te plakken. We merken bovendien vaak dat patiënten moeite hebben om bij zorgverleners hun verhaal weer te geven. De website kan als een brug dienen om aan te geven wat ze precies voelen en welke klachten ze ondervinden. Dat kan zorgverleners helpen om een coherent zorgpad te voorzien dat beter tegemoetkomt aan de noden van de patiënt en zo hun zorgkwaliteit verbetert.”

PijnWijzer, een project in permanente ontwikkeling

PijnWijzer is nog deels in ontwikkeling. Hoe ziet de verdere uitrol eruit?

 

Labie: “We zijn het gebruiksgemak van de website nog aan het verbeteren. We zijn verschillende tools aan het toevoegen, zodat het makkelijker wordt om de info terug te vinden die je zoekt. Dat doen we in samenspraak met patiënten en andere stakeholders die de website bekeken hebben.”

 

“Daarnaast willen we onze activiteiten en tools verder aanvullen, zodat er een soort van bibliotheek kan ontstaan voor zowel patiënten als zorgverleners. Daar willen we in de toekomst opleidingen aan koppelen. Tegelijk blijven we de website updaten met nieuw onderzoek. Ook betrekken we gebruikers, want we willen dat de website een dynamisch platform is en blijft.”

 

Huysmans: “We spelen ook met het idee om een soort van PijnWijzercertificaat te ontwikkelen. We krijgen vaak de feedback dat het moeilijk is om zorgverleners te vinden die echt gespecialiseerd zijn in het behandelen van aanhoudende pijn. Daaraan willen we tegemoetkomen door een academisch onderbouwde, maar laagdrempelige opleiding aan te bieden. Zo kunnen we een soort kwaliteitslabel creëren voor mensen die de opleiding hebben gevolgd. Dat kan hopelijk patiënten helpen om een zorgverlener te vinden die de basiskennis en -vaardigheden heeft om iemand met aanhoudende pijn op een goede manier te behandelen.”

Warm, respectvol en niet-beschuldigend

Zijn er bevindingen die jullie verrast hebben tijdens het ontwikkelen van PijnWijzer?

 

Labie: “Tijdens het ontwikkelen van de website hebben we ondervonden dat de toon warm, respectvol en niet-beschuldigend moet zijn. Mensen op de vingers tikken werkt gewoon niet. We willen dus niet dat bezoekers het gevoel hebben dat het hun fout is of dat ze niets goed doen, want pijn is nu eenmaal complex. We willen op een verwelkomende manier inzichten meegeven en iedereen de ruimte geven om zelf te kiezen waar ze de meeste interesse in hebben. Het perspectief van de patiënt staat centraal, dat die zijn of haar verhaal weerspiegeld ziet.”

 

Huysmans: “We merken dikwijls dat als we op die manier informatie delen met patiënten, ze enorm dankbaar zijn omdat ze zich voor het eerst erkend en gehoord voelen. In andere situaties krijgen ze immers wel negatieve reacties of worden ze op de vingers getikt. Het feit dat ze bovendien eens alle informatie samen kunnen zien, waaronder de verschillende factoren die een invloed kunnen hebben op hun pijn, maakt dat ze vaak voor het eerst zelf begrijpen waar hun klachten vandaan komen. Dat is voor ons de grootste drijfveer om verder te gaan.”

Kwaliteitsvolle zorg versterken

Hoe proberen jullie het beleid rond pijnzorg mee vorm te geven met PijnWijzer?

Huysmans: “We proberen te kijken naar initiatieven die er zijn en waar wij met PijnWijzer mee een impact kunnen hebben. Een heel concreet voorbeeld is een implementatieproject (implementatie: in de praktijk brengen, n.v.d.r.) rond artrosezorg dat we een tijdje geleden hebben binnengehaald. Dat project loopt momenteel in samenwerking met de federale overheid. Daar zijn we de huidige richtlijnen rond conservatieve zorg voor artrose naar de kliniek aan het brengen door opleidingen te geven aan zorgverleners en de effecten van die opleidingen te monitoren.”

 

“Door het feit dat er een samenwerking is met de federale overheid, zijn we echt actief op dit beleidsvlak. Dankzij zo’n projecten kunnen we beleidsmatige aspecten bovendien nog verder op punt stellen, omdat je daar met alle stakeholders aan tafel zit.”

 

Labie: “Met PijnWijzer hebben we ook veel contact met de media en dat biedt een link naar het beleid. Een voorbeeld daarvan is dat onze collega’s hebben meegewerkt aan de VRT PANO-rapportage over rugpijn. Als gevolg van die reportage is er een nieuwe richtlijn voor lage rugpijn in de maak. Dus via die weg kunnen we mee een impact hebben.”

 

“Daarnaast hebben we een aantal activiteiten gehad in het Brusselse en in het Europees parlement rond pijnvoorlichting. We grijpen alle kansen aan waar we als wetenschappers met politici aan de slag kunnen om een impact te hebben op het beleid.”

 

Wat hopen jullie de komende vijf jaar met PijnWijzer te bereiken?

 

Huysmans: “We willen het kwaliteitslabel verder ontwikkelen en dat hopelijk zien opduiken in praktijken. Ik hoop dat steeds meer patiënten PijnWijzer zullen ontdekken en dat we op die manier kunnen bijdragen aan kwalitatieve zorg voor patiënten met aanhoudende pijn. Ook hoop ik dat PijnWijzer zal bijdragen aan meer begrip bij de bredere bevolking voor mensen met pijn.”

 

Labie: “Over vijf jaar hopen we bij heel wat mensen zaadjes te hebben geplant die een positieve impact hebben gehad op hun traject. Zowel bij patiënten als bij hulpverleners, want we weten dat mensen met aanhoudende pijn nood hebben aan zorg die afgestemd is op hun situatie. Door hulpverleners daarbij te ondersteunen, hopen we kwaliteitsvolle zorg verder te versterken, want daar draait het uiteindelijk allemaal om.”

Wie is wie?

Dr. Céline Labie behaalde na meer dan tien jaar praktijkervaring als kinesitherapeut een doctoraat aan de KU Leuven en VUB. Ze is actief als onderzoeker en docent aan de VUB. Haar onderzoek richt zich op evidence-based en patiëntgerichte zorg voor mensen met complexe musculoskeletale aandoeningen. Ze heeft een bijzondere interesse in aanhoudende pijn, slaap en innovatieve technologieën in de gezondheidszorg.

 

Prof. Dr. Eva Huysmans (rechts) is professor en onderzoeker aan de VUB. Haar onderzoek situeert zich binnen de biopsychosociale benadering van (aanhoudende) pijn en andere symptomen. Naast haar onderzoeks- en onderwijsactiviteiten is ze ook actief als kinesitherapeut in UZ Brussel.

 

Beide onderzoekers zijn verbonden aan de onderzoeksgroep Pain in Motion.