Week tegen Eenzaamheid

Samana maakt van de strijd tegen eenzaamheid haar DNA

Samana, de grootste organisatie voor mensen met een chronische ziekte, zorgbehoevenden en mantelzorgers, maakt van de strijd tegen eenzaamheid één van haar vaste speerpunten. Met meer dan 25.000 vrijwilligers zet Samana zich al 75 jaar in voor verbondenheid, zorg en nabijheid. De komende jaren wordt die inzet nog versterkt met een structurele aanpak tegen eenzaamheid.

Vanaf 2026 organiseert Samana jaarlijks de ‘Week tegen Eenzaamheid’, telkens in de tweede week van oktober. Tijdens die week wil Samana heel Vlaanderen in beweging brengen om eenzaamheid zichtbaar, bespreekbaar en hanteerbaar te maken.

“Wij kiezen resoluut voor een samenleving waarin verbinding en nabijheid centraal staan. Eenzaamheid treft alle generaties en verdient een structurele aanpak.”
— Sonja Becq, voorzitter Samana

Resultaten uit onderzoek met Thomas More Hogeschool

Eenzaamheid is een groeiende en blijvende maatschappelijke uitdaging. Daarom bevroeg Samana, samen met Thomas More Hogeschool, haar leden (chronisch zieken, mantelzorgers) én vrijwilligers. Het onderzoek keek naar twee vormen van eenzaamheid:

• Emotionele eenzaamheid – het gemis van een hechte, intieme relatie

• Sociale eenzaamheid – een gebrek aan een ruimer netwerk van vrienden, buren en kennissen

De cijfers spreken voor zich

• 51,6% van de leden ervaart eenzaamheid

• 46,6% van de vrijwilligers ervaart eenzaamheid

• Leden scoren vooral hoog op emotionele eenzaamheid (37%)

• Vrijwilligers voelen vooral sociale eenzaamheid (37%)

Ter vergelijking: in de brede bevolking ervaart ongeveer 37% eenzaamheid (KULeuven, VUB & Thomas More, 2024). Mensen met een chronische ziekte, mantelzorgers én zelfs vrijwilligers blijken dus aanzienlijk kwetsbaarder. Dat is niet verwonderlijk: ziekte en zorg beperken vaak sociale contacten en deelname aan het dagelijkse leven.

Wil je zelf het onderzoek eens lezen? Dat kan!

Samana maakt een merkbaar verschil

Uit het onderzoek blijkt ook dat Samana helpt om eenzaamheid te doorbreken:

• 53,8% van de leden voelt zich minder eenzaam dankzij Samana

• 48,4% van de vrijwilligers ervaart hetzelfde

Bezoeken aan huis, buurtontmoetingen, warme contacten en praktische ondersteuning zorgen ervoor dat mensen zich gezien, gehoord en verbonden voelen. Kleine gebaren maken een groot verschil.

“Eenzaamheid is geen individueel falen, maar een gedeelde verantwoordelijkheid.”
— Johan Tourné

Samen verantwoordelijkheid nemen

Eenzaamheid aanpakken kan niemand alleen. Daarom ontwikkelde Samana een Charter tegen Eenzaamheid. Lokale besturen, bedrijven, organisaties en verenigingen worden uitgenodigd om zich mee te engageren.

Het charter vertrekt vanuit vijf kernambities:

1. Iedereen verdient een netwerk
   Warme, toegankelijke ontmoetingen stimuleren in buurten, zorgomgevingen en verenigingen.

2. Eenzaamheid bespreekbaar maken
   Het taboe doorbreken en ruimte creëren om er open over te praten.

3. Krachten bundelen
   Samenwerking versterken tussen lokale besturen, organisaties, bedrijven en vrijwilligers.

4. Vrijwilligers activeren en ondersteunen
   Want vrijwilligers doorbreken eenzaamheid én ervaren zelf meer verbinding.

5. Actief deelnemen aan de Week tegen Eenzaamheid
   Concrete acties en initiatieven opzetten, jaarlijks en duurzaam.